U bevindt zich op: Home › Onderwerpen › Financiële markten › Kredietcrisis Huidig dossier: Kredietcrisis
Kabinetsmaatregelen
Na de eerste maatregelen vanaf september 2008, presenteerde het kabinet in maart 2009 een pakket maatregelen om de crisis gericht aan te pakken (Aanvullend beleidsakkoord). De maatregelen moeten zorgen voor behoud en herstel van werkgelegenheid, ondersteuning bedrijven, duurzaamheid, snellere investeringen in de bouw en infrastructuur.
In het linkermenu worden de verschillende maatregelen
nader toegelicht. Met bovenaan een tijdbalk die een chronologisch
overzicht biedt. (hieronder een korte toelichting per subdossier)
Op deze pagina staan korte berichten met de laatste ontwikkelingen
en stand van zaken in de uitvoering van maatregelen, de meest
recente bovenaan.
Toelichting subdossiers
- Eerste ingrepen en maatregelen (2008): vanaf september 2008 heeft het kabinet direct ingegrepen in de financiële sector en zijn de eerste maatregelen ter ondersteuning van de economie genomen.
- Aanvullend beleidsakkoord maart 2009 (ABK): hier vindt u een korte algemene toelichting op het aanvullend beleidsakkoord dat het kabinet op 25 maart 2009 heeft gepresenteerd. ..
- Overzicht gerichte aanpak 2009-2010: financieel overzicht van de stimuleringsmaatregelen voor 2009-2010
- Werkgelegenheid: maatregelen gericht op behoud en herstel van werkgelegenheid, zoals de deeltijd-WW, de begeleiding naar ander werk en bestrijding van jeugdwerkloosheid.
- Ondersteuning Bedrijven: maatregelen die bedrijven meer lucht geven, de liquiditeit van bedrijven verruimen.
- Bouw en infrastructuur: maatregelen en versnelde investeringen in bouw en infrastructuur, om de terugval van de bouwproductie tegelijkertijd verlies van werkgelegenheid te beperken.
- Woningmarkt: maatregelen t.b. v de woningmarkt
- Duurzaamheid: maatregelen en extra investeringen in duurzaamheid: windenergie, ontwikkeling van de elektrische auto, ondersteuning energiesparende verbeteringen aan woningen…
- Begin herstel overheidsfinanciën: afspraken ABK om bij economisch herstel een begin te maken met het op orde brengen van de overheidsfinanciën;
- Houdbaarheid overheidsfinanciën lange termijn: maatregelen t.b.v. de houdbaarheid van overheidsfinanciën op de lange termijn;
- Nederland 2020 : brede heroverwegingen: in
september 2009 heeft het kabinet in de Miljoenennota 2010 de
ambities voor Nederland na de crisis geformuleerd. Brede
heroverwegingen zijn aangekondigd om fundamentele keuzes mogelijk
te maken bij het op orde brengen van de overheidsfinanciën.
12 maart 2010: Deeltijd-WW beperkt verlengd
De instroom in de deeltijd-WW wordt beperkt verlengd, maar de
looptijd zal niet langer zijn dan tot 1 juli 2011. Werkgevers die
niet eerder gebruik hebben gemaakt van werktijdverkorting of
deeltijd-WW kunnen ook na 1 april 2010 een aanvraag doen voor hun
werknemers. Hiermee worden sectoren tegemoetgekomen die vanwege
langlopende opdrachten "na-ijlen" in de economische
crisis.
Meer informatie
16 februari 2010: Bouwbedrijven krijgen ook vorst-WW
Minister Donner heeft bouwbedrijven toestemming gegeven om per 1 februari 2010 gebruik te maken van de WW-regeling Onwerkbaar weer. Zij kunnen hiervoor een aanvraag indienen bij het UWV. Deze regeling is te gebruiken door een aanpassing in de CAO voor de Bouwnijverheid. De regeling geldt voor alle bij de CAO aangesloten ondernemingen en loopt tot 1 april 2010.
Meer informatie
23 december 2009: Aanvullende maatregelen verhoging AOW-leeftijd
Bij de verhoging van de AOW-leeftijd komen maatregelen zodat mensen langer door kunnen werken. Ook kunnen werknemers en zelfstandigen na een lang arbeidsverleden op hun 65e stoppen. Zij krijgen wel een lagere AOW. Dat staat in de voorontwerpen van wet die minister Donner en staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) naar de Tweede Kamer hebben gestuurd.
Meer informatie
18 december 2009: 350 miljoen euro voor kennis en vernieuwing
Het kabinet geeft 350 miljoen euro uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) aan zes projecten in de sectoren levensmiddelen, chemie, gezondheid, energie en nanotechnologie. De ministerraad heeft hiermee ingestemd op voorstel van minister Van der Hoeven van Economische Zaken, mede namens minister Bos van Financiën. De projecten zorgen ervoor dat de Nederlandse economie op langere termijn structureel wordt versterkt. De projecten dragen onder andere bij aan nieuwe bedrijvigheid en daarmee aan de werkgelegenheid in Nederland.
Meer informatie
14 december 2009: Subsidie voor bouw 23.000 woningen
Minister Van der Laan van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft voor 164 miljoen euro subsidie toegekend voor de bouw van ruim 23.000 koop- en duurdere huurwoningen. In totaal zijn er 303 gemeenten die de subsidie ontvangen. Door deze subsidie kan de bouw van ruim 23.000 woningen voor 1 juli 2010 alsnog starten. De subsidie is bedoeld om de teruggang in de bouwproductie en terugval van werkgelegenheid door de economische crisis te beperken. Gemeenten hebben aanvragen ingediend voor ruim 1100 projecten voor in totaal ruim 257 miljoen euro. Anders dan in de eerste ronde, waarbij het criterium het aangevraagde bedrag per woning was, is er nu bij de selectie van subsidie-aanvragen allereerst gekeken naar de kans dat een project ook daadwerkelijk van start gaat. De status van de bouwvergunning is daarbij als uitgangspunt gebruikt.
Meer informatie
8 december 2009: Deeltijd-WW wordt verlengd
De deeltijd-WW wordt verlengd tot 1 april 2010, tenzij het geld voor de regeling eerder op is. Dat heeft minister Donner (SZW) besloten. Eigenlijk zou de deeltijd-WW op 1 januari 2010 stoppen. Tot nu toe hebben 3.800 bedrijven gebruik gemaakt van de deeltijd-WW, voor 40.000 werknemers. Samen met de eerdere regeling voor werktijdverkorting is daarvoor 1,2 miljard euro beschikbaar.
Meer informatie
7 december 2009: Staat wil garantieregeling verlengen
De Nederlandse Staat wil de garantieregeling van 200 miljard euro voor de uitgifte van middellang schuldpapier van banken verlengen. De kapitaalmarkt heeft zich gedeeltelijk hersteld maar blijft fragiel. De Europese lidstaten vinden het nu te vroeg om tot een algehele exit van de garantieregeling te komen. De verlenging van de garantieregeling loopt tot en met 30 juni 2010 onder voorbehoud van goedkeuring van de Tweede Kamer en de Europese Commissie.
Meer informatie
30 november 2009: Subsidie toegekend voor binnenhavens en verbetering vaarwegen
De Nederlandse binnenhavens krijgen een extra impuls van 64 miljoen euro voor kwaliteitsverbetering en betere bereikbaarheid. In totaal kunnen 36 binnenhavenprojecten verspreid door heel het land een subsidie tegemoet zien uit de tweede tranche van de regeling quick-wins binnenhavens. Voor alle projecten geldt dat het rijk en de gemeente c.q. regio ieder de helft van de investering voor hun rekening nemen. Als de economie weer aantrekt, moet de binnenvaart klaar zijn voor de toekomst. Daarom geeft staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat met financiële middelen uit het aanvullend beleidsakkoord ook een impuls aan de verbetering van vaarwegen. De komende jaren wordt 125 miljoen euro geïnvesteerd in de versnelling van het onderhoud van vaarwegen.
Meer informatie
25 november: Meer budget voor zonnepanelen en biomassa
Minister Van der Hoeven van Economische Zaken stelt binnen de Subsidieregeling voor Duurzame Energie (SDE) 2009 meer budget beschikbaar voor zonnepanelen en biomassa. Hiermee geeft zij uitvoering aan de motie Samsom c.s. waarin haar werd verzocht na sluiting van de SDE 2009 bij onderuitputting van het budget van wind op land middelen over te hevelen naar de categorieën zon en biomassa. Het subsidieplafond voor zonnepanelen wordt zowel voor zon-pv klein als voor zon-pv groot zodanig verhoogd dat hiermee een extra vermogen van 5,9 Megawatt (in totaal dus 11,8 Megawatt) kan worden opgesteld.
Meer informatie
2 oktober 2009: IMF steunt Nederlandse crisisaanpak
Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft de financiële turbulentie de open Nederlandse economie met zijn omvangrijke financiële sector relatief hard geraakt. Het IMF steunt de Nederlandse crisisaanpak tot dusver en wijst op de noodzaak de steun aan de financiële sector zo snel als verantwoord mogelijk af te bouwen. Het IMF geeft aan dat het ingrijpen van de overheid de klap voor de economie gedempt heeft. Onder andere door de stimulerende maatregelen van de overheid in 2009 en 2010 verwacht het IMF dat de economie vanaf 2010 weer voorzichtig groeit. Als de economie voldoende aantrekt kan er vanaf 2011 een begin gemaakt worden met het gezond maken van de overheidsfinanciën, ook in het licht van de vergrijzing.
Meer informatie
2 oktober 2009: Ruim 43.000 aanvragen ingediend voor deeltijd WW
Het UWV heeft tot en met eind augustus 2009 43.311 aanvragen ontvangen voor deeltijd WW. Het aantal werknemers dat een uitkering ontvangt op grond van deeltijd WW bedroeg eind augustus ruim 33.000 personen. Dat schrijft minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Tweede Kamer.
Meer informatie
15 september 2009: Miljoenennota 2010
Voor 2010 heeft het Centraal Planbureau (CPB) een economische groeiverwachting van 0 procent. Omdat de economie in 2010 nog steeds kwetsbaar zal zijn en om eventuele economische groei niet in de knop te breken, staat de begroting voor 2010 in het teken van het opvangen van de gevolgen van de recessie en het stimuleren van de economie.Het kabinet zal in 2010 onverminderd inzetten op het uitvoeren van het crisispakket dat in maart 2009 is vastgesteld. De Miljoenennota 2010 kijkt ook verder vooruit dan 2010. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om hoe we deze crisis door komen, hoe Nederland er na de crisis voorstaat en welke keuzes we met elkaar in de periode na de crisis zullen moeten maken om de langetermijndoelstellingen te realiseren.
Meer informatie
12 augustus 2009: Subsidie toegekend voor 15.000 woningen
Het kabinet heeft voor 100 miljoen euro subsidie toegekend voor de bouw van circa 15.000 koop- en duurdere huurwoningen. Gemeenten met woningbouwprojecten die door de economische crisis stil dreigen te vallen, konden voor 15 juli aanvragen indienen voor de stimuleringsregeling woningbouw. 211 gemeenten hebben een aanvraag ingediend voor 607 projecten van in totaal ruim 227 miljoen euro. Er is een selectie gemaakt op basis van onder andere de laagste bijdrage per woning. Door deze subsidie kunnen deze woningbouwprojecten alsnog dit jaar starten. De inzet van de subsidie is bedoeld om de teruggang in de bouwproductie door de economische crisis en terugval van werkgelegenheid te beperken.
Meer informatie
29 juli 2009: 10 miljoen euro extra crisisgeld innovatieve bedrijven
Het kabinet maakt 10 miljoen euro extra vrij om ondernemers te steunen bij duurzame innovaties. Dit moet de gevolgen van de kredietcrisis voor bedrijven in de maakindustrie, zoals bedrijven in de chemie en apparatenbouw, beperken.Dankzij het extra geld kunnen tot 2011 naar schatting ruim 250 kleine en middelgrote bedrijven extra worden ondersteund.
Meer informatie
22 juli 2009: Europees Globaliseringsfonds biedt financiële hulp bij massaontslag
Bedrijven en sectoren die zijn getroffen door de crisis kunnen bij massaontslag gebruik maken van geld uit het Europees Globaliseringsfonds. Met dit geld kunnen werknemers weer aan de slag worden geholpen met bijvoorbeeld scholing of hulp bij het opzetten van een eigen bedrijf.
Meer informatie
22 juli 2009: Gemeenten tekenen voor 220 miljoen euro in op stimuleringsregeling woningbouwprojecten
Gemeenten met woningbouwprojecten die door de economische crisis stil dreigen te vallen, hebben volgens voorlopige cijfers voor 220 miljoen euro aanvragen ingediend voor de stimuleringsregeling woningbouw. Het gaat om de eerste tranche waarvoor 100 miljoen euro beschikbaar is. Medio augustus besluit de minister voor Wonen Wijken en Integratie welke woningbouwprojecten in aanmerking komen voor een rijksbijdrage.
Meer informatie
16 juli 2009: Actueel overzicht stimuleringspakket
Brief over de voortgang bij de uitwerking van het stimuleringspakket uit het aanvullend beleidsakkoord.
Meer informatie
14 juli 2009: Verlenging aangepaste regeling deeltijd-WW
De regeling voor deeltijd-WW wordt in een aangepaste vorm verlengd tot eind 2009 en het budget wordt aangevuld tot 950 miljoen euro. Bij de aangepaste regeling ligt de nadruk op scholing, het tegengaan van fraude en het selectief gebruiken van deeltijd-WW. Vanaf 20 juli kunnen bedrijven weer deeltijd-WW aanvragen.
Meer informatie
3 juli 2009: Crisis- en herstelwet vastgesteld en naar Raad van State
Het kabinet heeft de crisis- en herstelwet vastgesteld die het mogelijk maakt om de procedures voor grote projecten te versnellen, zoals de aanleg van wegen en bouw van windmolenparken. De wet zorgt verder voor behoud van werkgelegenheid en meer duurzaamheid, bereikbaarheid en (woning)bouw en gaat naar verwachting in op 1 januari 2010 en vervalt op 1 januari 2014.
Meer informatie
3 juli 2009: Financiële ondersteuning voor opknappen
schoolgebouwen
Er komt extra financiële ondersteuning voor het opknappen van schoolgebouwen in het primair- en voortgezet onderwijs. Scholen uit deze sectoren kunnen per direct gebruik maken van het geld om de ventilatie te verbeteren en energiebesparende maatrgelen te nemen. In totaal is er 165 miljoen euro beschikbaar gesteld. Voor scholen in het middelbaar beroepsonderwijs wordt een subsidieregeling opgesteld. De investeringen in de schoolgebouwen geven de economie een extra impuls.
Meer informatie
1 juli 2009: Akkoord voor fiscaal stimuleringspakket
De Eerste Kamer heeft ingestemd met het fiscaal stimuleringspakket. Dit betekent onder andere dat per 1 juli de vliegbelasting verdwijnt en dat voor het isoleren van woningen het verlaagde BTW-tarief geldt.
Meer informatie
24 juni 2009: Voortzetten regeling deeltijd-WW
Minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is in gesprek met werkgevers- en werknemersorganisaties over de vorm waarin de regeling voor deeltijd-WW eventueel gewijzigd kan worden voortgezet. Eerder deze week werd de regeling gesloten, omdat het beschikbare budget hiervoor op was.
Meer informatie
22 juni 2009: Maximum bedrag deeltijd-WW bereikt
De afgelopen weken zijn zoveel aanvragen ingediend dat het maximum bedrag dat het kabinet beschikbaar heeft gesteld voor de deeltijd-WW is bereikt. Het kabinet heeft in het kader van de crisisaanpak in maart 2009 375 miljoen euro extra uitgetrokken voor de tijdelijke regeling deeltijd-WW. De regeling is ingesteld om werkgevers vakkrachten te kunnen laten behouden die ze anders door de crisis zouden moeten ontslaan.
Meer informatie
25 mei 2009: Campagne Blijf Positief: krijg meer grip op de eigen financiën
Het kabinet heeft 130 miljoen euro extra uitgetrokken om te voorkomen dat mensen in schuldsituaties terecht komen en om mensen met schulden te helpen. Een initiatief in dit kader is de campagne Blijf Positief van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Doel van de campagne is om mensen meer grip te laten krijgen op de eigen financiën door kenbaar te maken dat er hulp is op weg naar een gezonde financiële situatie. De campagne bestaat uit een website, televisiespot, radiospots en banners. Op de website vinden bezoekers handige tips, online hulpmiddelen voor het maken van een overzicht van de inkomsten en uitgaven, een forum en links naar helpende instanties, zoals gemeenten en Nibud. Ook kunnen bezoekers op een laagdrempelige manier een eerste stap zetten om hun financiën op orde te brengen.
Meer informatie
20 mei 2009: Sloopregeling oude auto’s
De ministerraad heeft ingestemd met de tijdelijke sloopregeling voor personen- en bestelauto’s. De sloopregeling voor oude auto’s gaat in op vrijdag 29 mei. Mensen met een oude personenauto krijgen 750 of 1.000 euro als zij hun oude auto laten slopen en inruilen voor een nieuwere en schonere auto. Bezitters van oude diesel-bestelauto’s krijgen 1.000 of 1.750 euro bij het inruilen. De regeling eindigt als het budget op is. Het Rijk stelt 65 miljoen euro beschikbaar voor de regeling en de autobranche draagt bij de start 20 miljoen euro bij. De verwachting is dat door de sloopregeling zo'n 80.000 oude vervuilende auto's en bestelauto's worden ingeruild voor een nieuwer en schoner voertuig. De nadruk ligt daarbij op het terugdringen van de uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden.
Meer informatie
21 april 2009: Parlementair onderzoek naar de kredietcrisis gaat van start
Jan de Wit, SP-Kamerlid, wordt de voorzitter van de commissie die het parlementair onderzoek naar de kredietcrisis gaat leiden. Met deze bekendmaking gaat het parlementair onderzoek zo snel mogelijk van start en zal volgend jaar zomer afgerond moeten zijn. Het onderzoek wordt in twee delen opgesplitst. Het eerste deel van het onderzoek heeft een breed en internationaal perspectief en richt zich op de periode tot september 2008. Het tweede deel richt zich op de periode na september 2008 en vooral op het Nederlandse overheidsingrijpen, zoals de bankovername van Fortis en de kapitaalverstrekking aan ING. Naar verwachting neemt ieder deel ongeveer een half jaar in beslag.
25 maart 2009: Kabinet presenteert aanpak economische crisis
Minister President Balkenende en vice-premiers Bos en Rouvoet hebben een pakket maatregelen voor de crisisaanpak aan de Tweede Kamer gestuurd. Minister-president Balkenende heeft vervolgens in de Tweede Kamer een toelichting gegeven op de maatregelen van het kabinet om de economische crisis het hoofd te bieden. Het pakket bestaat uit:
- Een stimuleringspakket met gerichte maatregelen voor de korte termijn.
- Duidelijke afspraken over het herstel van de overheidsfinanciën.
- Noodzakelijke hervormingen die nodig zijn om onze publieke voorzieningen op peil te houden en de economische structuur te versterken en te verduurzamen.
Meer informatie
Februari/maart 2009
Half februari 2009 presenteert het Centraal Planbureau (CPB) de nieuwe voorlopige cijfers over de economische ontwikkeling en de gevolgen daarvan voor de overheidsfinanciën. 17 maart zijn de definitieve cijfers bekend gemaakt. Deze maken duidelijk hoe groot de problemen zijn: grotere economische krimp, oplopende werkloosheid, oplopend tekort op de begroting en een oplopende overheidsschuld. Vanaf medio maart vergadert het kabinet samen met de fractievoorzitters van de regeringspartijen in de Tweede Kamer over mogelijke maatregelen. Ook met de sociale partners (werkgevers- en werknemersorganisaties) is uitgebreid overleg gevoerd.
September 2008-januari 2009
Vlak na het presenteren van de kabinetsplannen voor 2009 op Prinsjesdag moet het kabinet ingrijpen om Fortis te redden. In het najaar van 2008 worden diverse maatregelen getroffen ter ondersteuning van de financiële sector. In de landen om ons heen en ook in Nederland verslechtert de economische situatie. De eerste aanvullende (op eerder gepresenteerd kabinetsbeleid) maatregelen ter ondersteuning van de reële economie neemt het kabinet in oktober en november 2008, onder andere: ondersteuning van bedrijfsinvesteringen, het toestaan van werktijdverkorting en de opzet van mobiliteitscentra. In januari 2009 komt het kabinet met nadere maatregelen ter ondersteuning van de kredietverlening aan bedrijven. Kijk voor een toelichting bij "Maatregelen vanaf september 2008".